Aby obcować ze sztuką należy wybrać się do galerii, muzeum, albo... po prostu wyjść na ulicę. Nie inaczej jest w Lublinie. Przedstawiamy 21 murali, zlokalizowanych w centrum. Tylko zabierz wygodne buty lub rower - przed Tobą kilka kilometrów. Będzie warto!


1.
 Zacznij od Starego Miasta. Najbardziej znany widok Lublina pochodzi z dzieła Brauna i Hogenberga pt. "Civitates orbis terrarum", wydanego w 1618 r. w Kolonii. Przedstawia on miasto z czasów „złotego wieku”, czyli z przełomu XVI i XVII w. Na jednym z podwórek ulicy Jezuickiej 1, tuż przy Bramie Krakowskiej, w 2015 r. powstał mural prezentujący wspomniany widok. Wykonał go student Wydziału Artystycznego UMCS Marcin Proczek.

Mural-Civitates-orbis-terrarum

2. Zrealizowany wzdłuż rzeki Czechówki, tuż przy galerii handlowej Vivo (al. Unii Lubelskiej) mural upamiętnia dawną dzielnicę żydowską. Jest to czarno-biały kolaż zdjęć wykonanych przez Stefana Kiełsznię w latach 30. XX w., na ulicach Nowej, Lubartowskiej i Kowalskiej. Możemy zobaczyć stare kamienice z szyldami w języku polskim i jidysz, a także spacerujących ludzi. Projekt został zrealizowany przez Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN”.

Mural Dzielnica Żydowska

3. Na ścianie budynku IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stefanii Sempołowskiej przy ul. Szkolnej powstała geometryczna abstrakcja w ramach Festiwalu Open City 2015. Autorem jest Nawer - absolwent wydziału architektury i urbanistyki w Krakowie. Dzięki położeniu na wzgórzu Czwartek mural jest bardzo dobrze widoczny nawet z placu Zamkowego. 

Mural-Nawer

4. Przy ulicy Targowej 5 znajduje się ciekawy mural z 2012 r. wykonany przez ekipę The Krasnals. Przedstawia on uproszczone wizerunki skwaszonych krasnali, kontrastujący z nimi czerwony napis „Jest super”. Poniżej znajduje się mniejszy napis w języku angielskim „Wielki Krasnal tu był i powróci”. Praca powstała w ramach projektu Pracowni Sztuki Zaangażowanej „Rewiry”. Ma zwracać uwagę na zamiatanie problemów społecznych pod dywan. „Jest super” to również nawiązanie do piosenki zespołu T.Love. 

Mural-Jest-Super

5. Idąc ulicą Lubartowską mamy okazję zobaczyć kilka murali. U jej zbiegu z ulicą Ruską (ul. Lubartowska 49) znajduje się cytat z powieści Anny Langfus, odnoszący się do wydarzeń z 1941, kiedy w Lublinie zaczęto tworzyć getto, tym samym odgradzając Żydów od pozostałych mieszkańców miasta. Po sąsiedzku, przy ulicy Lubartowskiej 24, autorka tekstu urodziła się i wychowała.

 

6. Ukraiński twórca Aleksiej Kislow jest autorem muralu przy ul. Lubartowskiej 55. Praca kojarzyć się może trochę z klimatem „Alicji w Krainie Czarów”. Przedstawia kota z kobiecą twarzą, siedzącego pod drzewem-grzybem. W tle zabudowa miejska i gwieździste niebo. Obraz ma jednak głębsze znaczenie, tak pisze o nim sam autor: „W swojej pracy posługuję się symbolami. Niektóre z nich wykorzystuję częściej niż inne. Jednym z moich ulubionych jest drzewo, które w różnych kulturach ma inne znaczenie. Dla mnie drzewo jest osią świata i podstawą wszechrzeczy. Miasto, które wyrasta wokół niego odzwierciedla Europę Wschodnią. Natomiast półprzejrzysty kot symbolizuje jej duchowy rozwój. Ptak i owoc w koronie drzewa to przyszłość i dalszy rozwój.” 

Mural-Aleksiej-Kislow

7. Po sąsiedzku, przy Lubartowskiej 57 widzimy spętanego smyczą człowieka, psa i kość. Mural stworzył w 2014 r. w ramach Lubelskiego Festiwalu Grafitti w 2014 r. duet Etam Cru - Przemysław Blejzyk „Sainer” i Mateusz Gapski „Bezt”, absolwenci ASP w Łodzi.

1548152141573

8. Na budynku Lubartowska 69 znajduje się malowidło związane z Cydrem Lubelskim oraz Lubelskim Świętem Młodego Cydru. Dzieło powstało w 2016 r. z inicjatywy firmy Ambra i Urzędu Miasta Lublin. Autorami są grupa Magnifiko oraz polski ilustrator i grafik Karol Banach.

Mural-Cydr

9. Na ścianie kamienicy przy ulicy Lubartowskiej 70 umieszczono dramatyczny list anonimowego mieszkańca lubelskiego getta, napisany w języku jidysz w roku 1942, w czasie, kiedy lubelskich Żydów wywożono do obozu zagłady w Bełżcu.

10. Na skrzyżowaniu ulic Cyruliczej i Furmańskiej znajdziemy mural „Marzenia do gwiazd” zrealizowany przez Dom Słów i Fundację Krajobrazy w ramach Miasta Poezji w 2017 r. Autorem jest Oleksiy Chekal.

Mural-Marzenia-do-Gwiazd

11. Druga praca zlokalizowana w tym miejscu nosi tytuł „Czułość Ryb”. Malarska fantazja na temat Lina, projektu Rafała Ereta, nawiązuje do genezy nazwy "Lublin". 

Mural-Czułość

12. Umieszczony na ścianie kamienicy przy ulicy Kowalskiej 3 mural, przedstawia wiersz Julii Hartwig pt. "Koleżanki", jeden z najbardziej poruszających utworów poetki o tematyce Holokaustu. Znajduje się obok budynku, który niegdyś sąsiadował z wejściem do lubelskiego getta.

Mural-Koleżanki

13. Mural poświęcony pojazdom komunikacji miejskiej w Lublinie, wykonany został przy ul. Peowiaków, przez francuskich artystów Zoer CSX i Velvet Csx. W roli głównej trolejbus!

Mural-Trolejbus

14. Przechodnie często zatrzymują się na widok fragmentu "Poematu o Mieście Lublinie" Józefa Czechowicza, umieszczonego na budynku Domu Słów, przy ul. Żmigród 1. Ten znany poeta urodził się, tworzył i zmarł w Lublinie. Mural powstał w ramach Lubelskich Spotkań Literackich "Miasto Poezji".

Mural-Poemat-o-Mieście-Lublinie

15. Na bocznej ścianie kamienicy przy ul. Jasnej 3, w miejscu poprzedniego dzieła "Metafizyczne Pudełko", powstał kolejny mural autorstwa Vladimira Manzhosana – ukraińskiego artysty tworzącego pod pseudonimem Waone. Mural tematyką nawiązuje do bieżących wydarzeń na Ukrainie. Powstał w ramach projektu „#MakeEuropeBloom: the Time is Now!", który zwraca uwagę na znaczenie konferencji trwającej od wiosny 2021 r. do wiosny 2022 r. w sprawie przyszłości Europy.

Mural-Vladimir-Manzhosan-Jasna

16. Malowidło autorstwa Monstfura "Kto pije i pali ten nie ma robali", przy ul. Dolnej 3 Maja, powstało w ramach projektu Pracowni Sztuki Zaangażowanej Społecznie "Rewiry". 

Mural-Monstfur-Kto-Pije-i-Pali-Ten-Nie-Ma-Robali

17. Budynek na rogu ulicy Jasnej i Ewangelickiej, ozdobiono transkrypcją tekstu polskiej piosenki „Gdzie jest ta ulica? Gdzie jest ten dom?” w języku jidysz. Powstał on w 2011 r. w ramach Festiwalu Open City/Otwarte Miasto. Autorem jest Mariusz Tarkawian.

1548152157905

18. Zainspirowany Carnavalem Sztukmistrzów kolorowy malunek w pobliżu Astorii i KFC, widoczny z ul. Lipowej, wykonał duet Cekas i Lump.

1548152159642

19. Mural na zewnętrznej ścianie sali gimnastycznej V Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ul. Lipowej 7 powstał dzieki wygranej uczniów szkoły w konkursie „Wyloguj się do życia..., a robi się to TAK!”. Stworzyła go grupa Magnifiko z Francji.

Mural-Wyloguj-Się-z-Życia

20. Przy ul. Narutowicza 59 możemy zobaczyć obraz autorstwa poznańskiego muralisty Tone, związany z Festiwalem Wschód Kultury - Inne Brzmienia. Przedstawia niewidomą postać wsłuchującą się w dźwięk zegarów.

Mural-Tone

21. Przy ulicy Zamojskiej 47 znajduje się mural pt. „Wjazd generała Zajączka do Lublina”. Projekt przygotowany został z okazji Wielkiego Jubileuszu 700-lecia Miasta. Przedstawia panoramę południowej części miasta z początku XIX wieku. Inspiracją był obraz autorstwa Philipa Dombecka, wiszący obecnie w gabinecie prezydenta Lublina.

Mural-Wjazd-Generała-Zajączka-do-Lublina


Galeria zdjęć murali w centrum Lublina:

 

To tylko wybrane przykłady lubelskiego street artu. Zachęcamy do długich spacerów ulicami Lublina i odkrywania pozostałych. Miej oczy szeroko otwarte, sztuka często czeka na Was w najmniej oczekiwanych miejscach. W zwiedzaniu śladem lubelskich murali przydatna będzie aplikacja Art of Streets dostępna na Google Play.